Hoe representatief is Ommoord voor Nederland?

Gepubliceerd op: 28/5/2019

‘Een grote Rotterdamse studie laat zien wat gezond leven oplevert’ kopt NRC op 9 februari 2019. Het artikel gaat over een groot onderzoek onder 9.000 55-plussers van de wijk Ommoord. 30 jaar lang wordt de gezondheid en het overlijden van  deze mensen bijgehouden. Het onderzoek toont aan dat gezond leven ervoor zorgt dat mensen 6 jaar langer leven en minder vaak last krijgen van diabetes, hartziektes en longziektes. Daar komen andere ziektes op latere leeftijd voor in de plaats, zoals dementie. Geïnspireerd door dit ERGO-onderzoek van het Erasmus MC deed Vektis onderzoek naar chronische aandoeningen bij 40-plussers. ERGO staat voor Erasmus Rotterdam Gezondheid Onderzoek.

We keken naar dezelfde 5 aandoeningen als in het onderzoek van het Erasmus MC: kanker, diabetes, dementie/parkinson, COPD en ziektes aan het hart- en vaatstelsel. De uitkomsten bespraken we met Arfan Ikram, hoogleraar en hoofd van de afdeling epidemiologie in het Erasmus MC. Ikram is tevens onderzoeksleider van het ‘Ommoord-onderzoek’.

Kun je iets zeggen over de verschillen tussen beide onderzoeken?

“Vektis kijkt op persoonsniveau naar het zorggebruik van mensen. In het ERGO-onderzoek kijken we ook naar leefstijl. Daarnaast kijkt ERGO alleen naar nieuwe ziektegevallen sinds de jaren ’90. Vektis kijkt met een bredere blik naar iedereen die een ziekte heeft. Dat zijn de grootste verschillen. De definities die Vektis hanteert zijn iets anders. Wij kijken bijvoorbeeld naar 55-plussers en Vektis naar 40-plussers. En wij hebben alleen Ommoord in beeld, Vektis heel Nederland. Maar los daarvan: de onderzoeken versterken elkaar enorm en leveren uiteindelijk een beter beeld op dan 1 afzonderlijk onderzoek. Ik ben dan ook erg blij met jullie onderzoek. Dit draagt bij om het onderwerp beter op de kaart te zetten in Nederland. ”

Is Rotterdam representatief voor Nederland? Zijn onze getallen in lijn met de Rotterdamse studie?

“Ommoord is een homogene wijk, overwegend blank en iets onder de gemiddelde sociale status. Er wonen relatief gezien iets meer ouderen in Ommoord dan gemiddeld. Dat maakt deze wijk vrij representatief voor Nederland, maar uiteraard met een bandbreedte. Het is juist daarom interessant te zien dat de uitkomsten van het onderzoek van Vektis goed overeenkomen met ons ERGO-onderzoek. “

We hebben ‘onze’ cijfers over Rotterdam en Nederland aan je voorgelegd. Wat valt op?

“De cijfers zijn heel herkenbaar. In Rotterdam wordt 9% behandeld tegen kanker zie ik, en 13% tegen diabetes. Wij zien in Ommoord juist iets meer kanker en minder diabetes. Rotterdam scoort ook hoog op dementie in jullie onderzoek, 4% van de Rotterdammers heeft deze ziekte. Het landelijk gemiddelde ligt op 3,2%. Ik heb daar geen verklaring voor. Rotterdam is een gemiddelde grote stad, ook internationaal gezien. Misschien dat grote steden minder aantrekkelijk zijn voor ouderen, terwijl Ommoord -als een buitenwijk- dat mogelijk wel is. Maar dat is puur speculatief.

Vrouwen krijgen minder vroeg in het leven een chronische aandoening en leven dus langer in goede gezondheid. Wel krijgen zij vaker, op latere leeftijd, dementie. Hoe groter het aandeel 80-plussers in een gemeente, hoe groter het deel dat dementie heeft. Dat toont jullie onderzoek ook duidelijk aan en daarmee bevestigt het onze resultaten.”

Factsheet Chronische aandoeningen bij 40-plussers

48% van alle 40-plussers heeft een chronische aandoening

Geïnspireerd door het ERGO-onderzoek naar de gezondheid van inwoners van de wijk Ommoord, onderzocht Vektis de meest voorkomende chronische aandoeningen bij 40-plussers in Nederland. Wij keken in ons onderzoek naar de 5 meest voorkomende chronische ziektes in Nederland: hart- en vaatziektes, kanker, diabetes, COPD/astma en dementie/Parkinson. We sluiten hiermee zoveel als mogelijk aan bij de chronische aandoeningen zoals gedefinieerd in het ERGO-onderzoek. Voor deze factsheet vormde de declaratiedata van ruim 9 miljoen 40-plussers de basis. We keken naar de medicijnen die deze groep gebruikt en voor welke chronische aandoening ze een bezoek brengen aan het ziekenhuis en de huisarts. De resultaten van ons onderzoek staan in een factsheet. Bekijk de factsheet hier.